چگونه قراردادهای پیمانکاری بین‌ المللی را به درستی تنظیم کنیم؟

مقدمه

قراردادهای پیمانکاری بین‌ المللی، قراردادهایی هستند که در آن اقامتگاه هریک از طرفین در کشورهای مختلف باشد یا محل ایفای تعهدات هر یک از طرفین در کشورهای مختلف باشد. این قراردادها، نقش مهمی در تجارت بین‌الملل ایفا می‌کنند و می‌توانند منجر به کسب درآمد و سود قابل توجهی برای طرفین شوند.

با این حال، تنظیم قراردادهای پیمانکاری بین‌ المللی، مستلزم توجه به نکات و ظرافت‌های خاص است. در غیر این صورت، ممکن است منجر به بروز اختلافات و مشکلاتی برای طرفین شود.

در این مقاله، به بررسی نکات مهمی که در تنظیم قراردادهای پیمانکاری بین‌ المللی باید مورد توجه قرار گیرند، می‌پردازیم.

آیتم‌های ضروری و مهم در قراردادهای پیمانکاری بین‌المللی:

1-مقدمه قرارداد:

بیانگر انگیزه طرفین از انعقاد قرارداد و تخصص طرفین در انجام موضوع قرارداد است.

2-مشخصات طرفین قرارداد :

الف . شخص حقیقی :

ذکر : نام و نام خانوادگی ، تابعیت ، شماره گذرنامه ، مشخصات نماینده با قید شماره معرفی نامه و یا وکالت نامه تصدیق شده توسط کنسولگری ؛

ب . شخص حقوقی :

ذکر : نام کامل شخص حقوقی ، نام تجاری ( درصورت وجود ) ، شماره ثبت ، محل ثبت ، مرکزاصلی وتابعیت ، نام نماینده مطابق روزنامه رسمی و اساسنامه یا مصوبه هیأت مدیره .

3-اقامتگاه طرفین :

در مورد اشخاص حقوقی طبق اساسنامه تعیین می گردد . البته احتمال دارد اقامتگاه واقعی شخص حقوقی تغییر یافته باشد و لیکن در این خصوص ، اساسنامه شرکت تغییر نیافته باشد که مطابق قانون ، ملاک تعیین اقامتگاه قانونی ، اقامتگاه ذکر شده در قرارداد است . ضمناً ذکر این نکته ضروری است که در صورت تغییر اقامتگاه ، این موضوع می بایستی سریعاً و یا ظرف مدت معینی  به طرف مقابل اطلاع داده شود .  

4-ذکر تعاریف اصطلاحات و اختصارات خاص بکار رفته در قرارداد .

5-ذکر کامل موضوع قرارداد ( کالاها و یا خدمات موضوع قرارداد ) .

6-ذکر تعهدات طرفین :

الف . تعهدات طرف اول ( فروشنده کالا یا ارائه دهنده خدمات ) :

• تعهدات فروشنده کالا :

1-    ذکر مشخصات دقیق فنی و بازرگانی کالا در متن قرارداد و یا ضمیمه قرارداد .

2-    ذکر کشور سازنده کالا و استانداردها و لایسنسهای کالا .

3-    آیا احتمال تمدید مدت قرارداد وجود دارد ؟ تمدید مدت قرارداد چه تأثیری بر قیمت قرارداد دارد ؟ آیا تمدید مدت ، خسارتی را بر طرف مقصر تحمیل می کند ؟

4-    اخذ مجوزهای صادراتی و هزینه های آن برعهده فروشنده است ؟

5-    ذکر محل تحویل کالا و مسئول هزینه های آن .

6-     آیا اصطلاحات اینکوترمز در قرارداد کاربرد دارد .

7-    در چه زمانی مالکیت و ریسک کالا به خریدار انتقال می یابد .

8-    ذکر شرایط بازرسی کالا و مشخص نمودن مؤسسه بازرسی .

9-    ذکر تضمین حسن انجام تعهد فروشنده که مورد توافق طرفین قرار گرفته است .

• تعهدات ارائه دهنده خدمات :

1-    ذکر دقیق حدود کار مورد نظر و استانداردهای آن .

2-    آیا کارشناسانِ ارائه دهنده خدمات به صورت منظم ویا بنابه درخواست طرف مقابل اعزام خواهند شد؟

3-    هزینه اعزام کارشناسان و هزینه اقامت ایشان بر عهده کیست ؟

4-    هزینه تعمیر و تعویض قطعات برعهده کیست ؟

5-    مشخص نمودن مدت زمان دوره همکاری و اینکه آیا قابل تمدید است یا خیر ؟

6-     تعیین مدت زمان تهیه برنامه زمانی تفصیلی پروژه .

7-    تعیین مدت زمان و شیوه تهیه نقشه ها و نحوه تأیید آنها توسط طرف دیگر ( کارفرما ) .

8-تعیین سطح آموزش ، تعداد پرسنلی که تحت آموزش قرار می گیرند ، محل آموزش ، مدت زمان آموزش و مشخص نمودن مسئول پرداخت هزینه های آن شامل هزینه های : مربی ، رفت و آمد و اقامت پرسنل و غیره .

9-    مشخص نمودن لایسنسها و مستنداتی که می بایستی توسط ارائه دهنده خدمات تهیه و در اختیار خریدار قرار گیرد .

10-   مشخص نمودن آزمایشها و مطالعاتی که برعهده ارائه دهنده خدمات است . همچنین معین نمودن مسئول پرداخت هزینه آزمایشها و مطالعات .

11-   مشخص نمودن شیوه تحویل کار و دوره تضمین و نحوه رفع نقایصی که برعهده ارائه دهنده خدمات است .

ب . تعهدات طرف دوم ( خریدار کالا و یا خدمات ) :

1-    پرداخت بهای کالا یا خدمات ارائه شده که می بایستی در زمان مقرر و به روش مقرر در قرارداد صورت پذیرد . بهای مزبور شامل قیمت واقعی کالا و یا خدمات به همراه هزینه ها از قبیل هزینه های : حمل ونقل ، بیمه ، مالیات ، مالیات بر ارزش افزوده و ترخیص ( در صورتیکه ترخیص برعهده فروشنده کالا یا خدمات باشد ) . چنانچه قیمت ، ترکیبی از چند عنصر فوق باشد ، می بایستی هر یک به تفکیک مشخص گردد .

2-    مشخص نمودن نوع ارزی که می بایستی قیمت براساس آن پرداخت گردد . همچنین در برخی از قراردادها قیمت می تواند به طلا و یا کالای دیگری تعیین گردد .

3-    مشخص نمودن مکانیسم تعدیل قیمت ، در قراردادهایی که در مدت زمان نسبتاً طولانی اجرا می شوند و یا قیمت موضوع قرارداد با توجه به ماهیتش ، دائماً دستخوش تغییرات می گردد .

4-    معین نمودن تاریخ دقیق پرداخت . پرداخت می تواند به صورتهای زیر انجام شود :

الف . نقدی ( همزمان با تحویل کالا ) ؛

ب . پیش پرداخت ( قبل از تحویل کالا ) ؛

ج . نسیه ( پس از تحویل گرفتن کالا ) ؛

د . به صورت تدریجی و در زمانهای خاص .

5-    مشخص نمودن شروط پرداخت و مستنداتی که می بایستی جهت پرداخت ارائه گردد ، مثلاً پرداخت مبلغ منوط به انجام آزمایشهای خاصی و یا ارائه مجوزهای مشخصی از مراجع ذیصلاح گردد .

6-     مشخص نمودن محل پرداخت .

7-    مشخص نمودن روش پرداخت که می تواند به صورت یکی از روشهای زیر باشد :

الف . اعتبار اسنادی : عبارت است از تعهد پرداخت بانک خریدار به فروشنده ، مشروط بر اینکه فروشنده الزامات اسنادی مربوط را رعایت کرده باشد. این روش ، مطمئن ترین روش پرداخت است . طرفهای درگیر در اعتبار اسنادی عبارتند از:

° بانک گشاینده اعتبار اسنادی ( بانک خریدار )؛

° ذی نفع اعتبار اسنادی ( فروشنده )؛

° بانک ابلاغ کننده اعتبار اسنادی: بانکی است که اعتبار اسنادی را بنا به درخواست بانک گشاینده، ابلاغ می نماید.

° بانک تأیید کننده : بانکی است که بنا به درخواست یا مجوز بانک گشاینده، تأیید خود را براعتبار می افزاید .

° بانک تعیین شده : بانکی است که اعتبار نزد آن بانک قابل استفاده است .

° درخواست کننده : طرفی است که اعتباراسنادی بنا به درخواست وی گشایش می یابد( خریدار ) .

ب . پرداخت براساس روش حساب آزاد ( فروش نسیه یا اعتباری ) : در این روش فروشنده کالا را برای خریدار ارسال می دارد و یا خدمات مورد نظر را برای طرف دیگر انجام می دهد و پس از آن صورتحساب و سایر اسناد را برای خریدار ارسال می دارد تا وجه کالا یا خدمات بعداً پرداخت گردد.

ج . روش پیش پرداخت : این روش زمانی بکار می رود که بنا به دلایلی از قبیل بی اعتمادی فروشنده نسبت به خریدار ، فروشنده درخواست می نماید که وجه کالا و یا خدمات ، پیش از ارسال کالا و یا ارائه خدمات پرداخت گردد .

د . روش وصول اسنادی : در این روش به صادرکننده ( فروشنده ) اجازه داده می شود تا قبل از پرداخت وجه اسناد و یا حصول اطمینان از پرداخت وجه توسط خریدار ، کنترل کالا را در اختیار داشته باشد . در این روش فروشنده کالا را حمل می کند وسپس اقدام به جمع آوری اسناد حمل شامل فاکتور و بارنامه و غیره نموده واسناد مذکور را به ضمیمه یک برات جهت وصول به بانک کارگزار خود ارائه می کند . بانک تنها زمانی مالکیت اسناد را به خریدار واگذار می کند که خریدار یا وجه اسناد را به بانک پرداخت کند و یا برات فروشنده را قبولی دهد که در این صورت تعهد پرداخت وجه برات را در سررسید برعهده می گیرد .

اقسام تضامین قرارداد پیمانکاری :

1-    ضمانت اجرای تعهدات طرف اول ( فروشنده کالا و یا ارائه دهنده خدمات ) :

تضامینی که برعهده طرف اول است ، به شرح زیر می باشد :

الف . ضمانت نامه پیش پرداخت : برخی مواقع ، قبل از تحویل کالا و یا انجام کار موضوع قرارداد ، قید می گردد فروشنده و یا ارائه دهنده خدمات ، در قبال پیش پرداخت صورت گرفته ، ضمانت نامه ای به خریدار کالا و یا خدمات داده شود تا چنانچه طرف اول در ایفای تعهدات خویش قصور ورزد ، طرف دوم بتواند از محل ضمانت نامه مزبور ، پیش پرداخت خویش را مسترد دارد .

ب . ضمانت نامه حسن انجام کار : این نوع ضمانت نامه به نفع خریدار کالا و یا خدمات داده می شود تا چنانچه فروشنده کالا و یا ارائه دهنده خدمات ، در انجام تعهدات خویش قصور ورزد ، از محل این ضمانت نامه ، خسارات طرف دوم جبران گردد . مبلغ این نوع ضمانت نامه ، درصدی از کل مبلغ قرارداد بوده و این درصد از کل پرداختیهای خریدار به فروشنده کسر شده و نزد خریدار نگهداری می گردد تا دوره تضمین قرارداد سپری گردد . البته در این نوع تضمین ، فروشنده کالا و یا ارائه دهنده خدمات می تواند با ارائه ضمانت نامه بانکی که به ضمانت نامه کسور وجه الضمان معروف است ، مبلغ نگهداری شده نزد خریدار را آزاد نماید .

نکته : ضمانت نامه پیش پرداخت وکسور وجه الضمان ، از نوع ضمانت نامه بانکی بوده و به صورت مدت دارِ قابل تمدید بنا به درخواست ذینفع  و بلاقید و شرط صادر می گردند و جهت وصول آنها ، صرف درخواست ذینفع ضمانت نامه کفایت می کند .

ج . وجه التزام : در این مورد ، مبلغی قطعی جهت تخلف از ایفای تعهد و یا تأخیر در انجام آن در نظر گرفته می شود . این نوع تضمین به دوشکل تنظیم می گردد :

1- وجه التزام بدل از انجام تعهد که در صورت تخلف ، شخص متعهد صرفاً مبلغ وجه التزام را می پردازد و از انجام تعهد رهایی می یابد .

2- وجه التزام همراه با ایفای تعهد که در این مورد ، شخص متخلف ، علاوه بر پرداخت مبلغ وجه التزام، مکلف است تعهد خویش را نیز انجام دهد .

د . ایجاد حق فسخ برای طرف مقابل : در صورتی که فروشنده و یا ارائه دهنده خدمات در ایفای تعهدات خویش کوتاهی نماید ، می توان در قرارداد برای طرف دیگر حق فسخ قرار داد . در این مورد می بایستی نحوه رفتار طرفین پس از فسخ و شیوه تسویه حساب و اقداماتی که می بایستی بعد از فسخ انجام پذیرد ، مشخص گردد .

ه . ایجاد حق حبس برای طرف مقابل : بدین معنی است که چنانچه طرف اول به تعهدات خویش عمل نکرد ، طرف دوم حق دارد از انجام تعهد خویش خودداری نماید .   

2-   ضمانت اجرای تعهدات طرف دوم ( خریدار کالا و یا خدمات ) :

الف . ضمانت نامه پرداخت : ضمانت نامه مزبور در راستای تضمین پرداخت قیمت کالا و یا خدمات اخذ می گردد .

ب . ترهین کالا و ماشین آلات و تجهیزات :  در این مورد شرط می گردد تا زمانی که تمام بهای کالا و یا خدمات ، پرداخت نشده است ، کالای فروخته شده و یا ماشین آلات و تجهیزات بکار رفته در پروژه ، در رهن طرف اول باقی بماند و با پرداخت کل مبلغ مورد تعهد ، موضوع رهن منتفی گردد .  

ج . حفظ مالکیت کالا و کارهای انجام شده : در این مورد ، مالکیت کالا و یا پروژه ساخته شده همچنان متعلق به فروشنده و یا ارائه دهنده خدمات باقی می ماند و با پرداخت آخرین قسط ، مالکیت انتقال می یابد . این شیوه در ایران به موجب قرارداد اجاره به شرط تملیک تأمین می گردد.

 موانع اجرای قرارداد : منظور موانع خارجی است که بدون دخالت طرفین ، مانع انجام موضوع قرارداد می گردد . این موانع هیچ هزینه ای به طرفین تحمیل نمی کند . موانع مزبور عبارتند از :

1-    فورس ماژور ( حوادث غیرمترقبه ) : حادثه ی خارجی است که غیر قابل پیش بینی و و غیرقابل اجتناب بوده و ناشی از اراده و یا تقصیر شخص متعهد نباشد و اجرای قرارداد را بطور موقت و یا دایم متوقف می کند . در این مورد هیچ یک از طرفین مسئولیت ندارند . لذا می بایستی وضعیت قرارداد و تعهدات طرفین در صورت بروز این گونه حوادث مشخص گردد.   

2-   تغییر اساسی اوضاع و احوال : منظور تغییر اوضاع و احوال و دگرگونی اساسی و بنیادی شرایط زمان اجرای قرارداد ، نسبت به شرایط زمان انعقاد قرارداد می باشد ، به نحوی که تعادل اقتصادی قرارداد به هم بخورد . این تغییرات اساسی می تواند ناشی از فورس ماژور و یا دستورات دولتی و محدودیتهای اداری باشد . در این موارد نیز می بایستی موضوع کاملاً مشخص گردیده و تعهدات هریک از طرفین  و وضعیت قرارداد مشخص گردد.    

برای مشاوره در خصوص تنظیم قراردادهای داخلی و بین المللی و دعاوی مربوطه، با ما تماس بگیرید

88891904  – 88891738 – 09382639634